Actuele schattingen van zombillion tonen complexe financiële risicos aan

De term «zombillion» is de laatste tijd steeds vaker te horen in financiële kringen, en verwijst naar een potentieel enorm en onzichtbaar risico dat schuilt in de financiële markten. Het is een term die de aandacht vestigt op bedrijven die, ondanks slechte prestaties en een gebrek aan levensvatbaarheid, kunstmatig in leven worden gehouden door goedkope leningen en financiële steun. Deze bedrijven, vaak aangeduid als “zombiebedrijven”, vormen een potentieel gevaar voor de stabiliteit van het financiële systeem, en de grootte van dit risico, uitgedrukt als een «zombillion», is een bron van groeiende bezorgdheid.

De opkomst van «zombillion»-risico’s is een gevolg van een combinatie van factoren, waaronder lage rentevoeten, een overvloed aan liquiditeit en een neiging van overheden om bedrijven te redden die in financiële moeilijkheden verkeren. Dit creëert een omgeving waarin bedrijven met zwakke fundamenten kunnen overleven en zelfs groeien, wat leidt tot een allocatie van kapitaal die niet efficiënt is en de productiviteitsgroei belemmert. De vraag is niet óf, maar wanneer deze kunstmatige levensonderhouding zal stoppen, en wat de gevolgen daarvan zullen zijn.

De Oorsprong en Definitie van Zombiebedrijven

Het concept van zombiebedrijven is niet nieuw. Het dateert al uit de jaren 80, toen Japan te maken had met een periode van economische stagnatie na de vastgoedbubbel. Destijds werden bedrijven die afhankelijk waren van bankleningen om te overleven, maar geen significante winst genereerden, aangeduid als “zombiebedrijven”. Deze bedrijven bleven in bedrijf, maar droegen niet bij aan de economische groei en slurpten waardevolle middelen op die elders beter konden worden ingezet. De huidige situatie, met een veel grotere en complexere financiële sector, vergroot het risico aanzienlijk.

Een zombiebedrijf kenmerkt zich door een aantal specifieke eigenschappen. Ten eerste hebben ze doorgaans een hoge schuldenlast, vaak hoger dan hun activa. Ten tweede genereren ze minimale of geen winst, en ten derde zijn ze afhankelijk van continue herfinanciering om hun schulden te kunnen aflossen. Ze bevinden zich in een vicieuze cirkel van schulden, waarbij ze constant lenen om te overleven, in plaats van te investeren in groei en innovatie. De lage rentevoeten van de afgelopen decennia hebben deze vicieuze cirkel in stand gehouden, waardoor het voor zombiebedrijven mogelijk werd om te blijven functioneren ondanks hun zwakke prestaties. Dit heeft een negatief effect op de markt, omdat kapitaal wordt geblokkeerd in niet-productieve bedrijven.

De Rol van Lage Rentevoeten

Lage rentevoeten zijn een cruciale factor in het ontstaan en de instandhouding van zombiebedrijven. Wanneer de rente laag is, is het goedkoper om geld te lenen, waardoor het voor bedrijven met zwakke fundamenten gemakkelijker wordt om hun schulden te herfinancieren en te overleven. Dit creëert een perverse incentive, waarbij bedrijven worden aangemoedigd om schulden aan te gaan, zelfs als ze geen solide businessmodel hebben. Bovendien leidt het tot een verkeerde allocatie van kapitaal, omdat investeerders worden aangetrokken door bedrijven met een lage rentevoet, ongeacht hun onderliggende gezondheid. Dit belemmert de groei van gezondere, meer innovatieve bedrijven die wel in staat zijn om waarde te creëren.

De tabel hierboven illustreert de typische kenmerken van zombiebedrijven in vergelijking met gezonde bedrijven. Het is duidelijk dat zombiebedrijven aanzienlijk zwakkere financiële indicatoren vertonen, wat wijst op een hoge mate van risico.

De Impact van Zombiebedrijven op de Economie

De aanwezigheid van een groot aantal zombiebedrijven heeft een aantal negatieve gevolgen voor de economie. Ten eerste belemmeren ze de productiviteitsgroei door kapitaal vast te houden in niet-productieve bedrijven. Dit kapitaal zou elders kunnen worden ingezet, in innovatieve bedrijven die wel in staat zijn om waarde te creëren en banen te genereren. Ten tweede ondermijnen ze de concurrentie door de markt te vervormen. Zombiebedrijven kunnen met hun lage prijzen gezonde bedrijven uitsluiten, waardoor de innovatie wordt geremd en de consumenten minder keuze krijgen. Ten derde creëren ze een potentieel systeemrisico, omdat een faillissement van een groot zombiebedrijf een domino-effect kan veroorzaken in de financiële sector.

De impact is niet beperkt tot de directe gevolgen voor de bedrijven zelf. De constante noodzaak om deze bedrijven overeind te houden, vergt extra middelen van banken en overheden. Dit leidt tot minder investeringen in andere sectoren en een verzwakking van de economische groei. Bovendien kan het vertrouwen in de financiële sector afnemen, wat kan leiden tot een vermindering van de investeringen en een vertraging van de economische activiteit. Een gezonde economie heeft een dynamische markt waarin bedrijven kunnen groeien en bloeien, maar ook kunnen falen en worden vervangen door nieuwe, innovatieve bedrijven. Zombiebedrijven staan in de weg van deze natuurlijke evolutie.

De Rol van Overheden en Banken

Overheden en banken spelen een belangrijke rol in het ontstaan en de instandhouding van zombiebedrijven. Overheden kunnen bedrijven redden die in financiële moeilijkheden verkeren, uit angst voor de gevolgen van een faillissement. Dit creëert een “moral hazard”, waarbij bedrijven minder geneigd zijn om risico’s te vermijden, omdat ze weten dat ze gered zullen worden als ze in de problemen komen. Banken kunnen bedrijven blijven lenen, zelfs als ze weten dat ze zwakke fundamenten hebben, uit angst voor verliezen op hun leningen. Deze interventies kunnen de problemen op korte termijn oplossen, maar ze creëren op lange termijn een groter risico.

• Het voortdurend redden van bedrijven kan een verkeerde prikkel creëren.
• Banken kunnen risicovoller lenen als ze weten dat de overheid zal ingrijpen.
• Het gebrek aan marktcorrectie kan leiden tot een allocatie van kapitaal die niet efficiënt is.
• Transparantie over de financiële gezondheid van bedrijven is cruciaal.

Het is van essentieel belang dat overheden en banken een meer pragmatische benadering hanteren, waarbij ze bedrijven in staat stellen om te falen als ze niet levensvatbaar zijn. Dit betekent dat ze de steun aan zombiebedrijven moeten verminderen en zich moeten richten op het stimuleren van investeringen in gezonde, innovatieve bedrijven.

De Geografische Spreiding van Zombiebedrijven

Zombiebedrijven komen voor in veel verschillende landen, maar de concentratie is het hoogst in landen met een lange periode van lage rentevoeten en een sterke overheidsinterventie. Zo zijn er in Japan, dat al decennia lang te maken heeft met een lage rentevoet en een trage economische groei, relatief veel zombiebedrijven. Ook in Europa, met name in landen als Italië en Griekenland, is het probleem aanzienlijk. In de Verenigde Staten is het aantal zombiebedrijven de afgelopen jaren toegenomen, vooral na de financiële crisis van 2008 en de recente COVID-19 pandemie.

De verschillen in de geografische spreiding van zombiebedrijven zijn te wijten aan een combinatie van factoren, waaronder het economisch beleid, de regelgeving en de cultuur van de verschillende landen. In landen met een sterke overheidsinterventie en een lage rentevoet is het gemakkelijker voor zombiebedrijven om te overleven, terwijl in landen met een meer liberale marktwerking en een hogere rentevoet de druk om te presteren groter is. De culturele factoren spelen ook een rol. In sommige landen is er een grotere weerstand tegen faillissementen, wat kan leiden tot een grotere neiging om bedrijven te redden, zelfs als ze niet levensvatbaar zijn.

De Impact van de COVID-19 Pandemie

De COVID-19 pandemie heeft het probleem van zombiebedrijven aanzienlijk verergerd. Veel bedrijven werden getroffen door lockdowns en andere beperkingen, waardoor hun omzet daalde en hun schulden toenamen. Overheden reageerden met massale steunpakketten, waaronder leningen en subsidies, om bedrijven te helpen overleven. Hoewel deze maatregelen op korte termijn nodig waren, hebben ze ook geleid tot een toename van het aantal zombiebedrijven. De pandemie heeft de kwetsbaarheid van de financiële sector blootgelegd en het risico van een «zombillion»-crisis vergroot.

1. De pandemie heeft de omzet van veel bedrijven doen dalen.
2. Overheidssteun heeft het aantal zombiebedrijven doen toenemen.
3. De kwetsbaarheid van de financiële sector is toegenomen.
4. Een versnelde economische herstructurering is noodzakelijk.

Een versnelde economische herstructurering, waarbij kapitaal wordt verschoven van niet-productieve naar productieve bedrijven, is cruciaal om de economie te stimuleren en de risico’s te verminderen.

De Toekomst van Zombiebedrijven en de «Zombillion»-Risico’s

De toekomst van zombiebedrijven is onzeker. Naarmate de rentevoeten stijgen en de overheden hun steun verminderen, zullen steeds meer zombiebedrijven failliet gaan. Dit kan leiden tot een aanzienlijke verstoring van de economie, maar het is ook een noodzakelijke stap om de kapitaalallocatie te verbeteren en de productiviteitsgroei te stimuleren. De vraag is niet óf zombiebedrijven zullen verdwijnen, maar wanneer en hoe dit zal gebeuren. Een geordende afwikkeling van zombiebedrijven is te prefereren boven een plotselinge crisis.

De «zombillion»-risico’s zijn reëel en moeten serieus worden genomen. De cumulatieve schuldenlast van zombiebedrijven is aanzienlijk en kan een bedreiging vormen voor de stabiliteit van het financiële systeem. Het is van essentieel belang dat toezichthouders de risico’s in de gaten houden en maatregelen nemen om ze te beperken. Dit omvat het versterken van de banken, het verbeteren van de transparantie en het stimuleren van investeringen in gezonde, innovatieve bedrijven. Het negeren van dit probleem kan leiden tot een verzwakking van de economische groei en een verhoogd risico op een financiële crisis.

Nieuwe Strategieën voor Financiële Veerkracht

Om de risico’s rondom zombiebedrijven en de potentiële «zombillion» impact te mitigeren, is het cruciaal om proactieve strategieën te ontwikkelen die de financiële veerkracht van zowel bedrijven als de bredere economie vergroten. Dit vereist een verschuiving van reactieve reddingsoperaties naar preventieve maatregelen die een gezonde marktdynamiek bevorderen. Een belangrijk aspect is het stimuleren van investeringen in onderzoek en ontwikkeling, innovatie en digitalisering. Dit zal bedrijven helpen om hun concurrentievermogen te verbeteren en zich aan te passen aan veranderende marktomstandigheden.

Daarnaast is het belangrijk om de regelgeving rond faillissementen te versoepelen, zodat bedrijven die niet levensvatbaar zijn, op een geordende manier kunnen worden afgewikkeld. Dit zal de kapitaalallocatie verbeteren en de economie helpen om te herstellen van economische schokken. Een andere belangrijke stap is het bevorderen van de transparantie over de financiële gezondheid van bedrijven. Investeerders en kredietverstrekkers moeten toegang hebben tot betrouwbare informatie, zodat ze weloverwogen beslissingen kunnen nemen. Uiteindelijk is het doel om een veerkrachtiger en duurzamer financieel systeem te creëren dat beter bestand is tegen toekomstige crises.